Hiện nay, cây lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026 trên địa bàn khu vực tỉnh Vĩnh Phúc cũ đang trong giai đoạn đẻ nhánh đến đứng cái - làm đòng, các diện tích lúa xuân sớm dự kiến trỗ vào đầu tháng 4/2026. Qua kết quả kiểm tra đồng ruộng của Trạm Kiểm dịch thực vật nội địa Vĩnh Phúc, bệnh đạo ôn hại lúa đã phát sinh, gây hại rải rác tại các xã, phường (đồng Giữa, thôn Vĩnh Đồng, xã Bình Tuyền, xã Liên Châu, Vĩnh Phú…) trên giống lúa TBR225, BC15, J02,… Trạm Kiểm dịch thực vật nội địa Vĩnh Phúc hướng dẫn cách nhận biết và biện pháp phòng chống bệnh đạo ôn như sau:

1. Triệu chứng

Bệnh thường hại các bộ phận trên lá, đốt thân và cổ bông:

- Trên lá: Đầu tiên là những vết chấm nhỏ màu xanh, dần dần bệnh phát triển thành hình thoi, rìa màu nâu đỏ, giữa bạc trắng. Các vết bệnh này có thể liên kết với nhau thành các mảng lớn hình thù không rõ rệt.

- Trên đốt thân: Bệnh gây hại làm cho các đốt thân ở gần gốc bị mục ra làm cho cây bị đổ.

- Trên cổ bông: Đoạn cổ giáp tai lá hoặc sát hạt thóc có những điểm màu nâu xám, vết bệnh to dần bao quanh cổ bông làm cổ bông bị héo, bông lúa bị bạc trắng hoặc lép lửng.

Vết bệnh Đạo ôn trên lá phát hiện tại huyện Yên Lạc (cũ)

2. Đặc điểm lây lan và phát triển

- Bệnh phát sinh trong điều kiện thời tiết âm u, ít nắng, ẩm độ cao thích hợp cho bào tử nấm phát triển và gây hại; bệnh lây lan do các bào tử phát tán nhờ gió, nhờ nước và nhờ sương.

- Bệnh gây hại mạnh ở những ruộng bón phân không cân đối, bón nhiều đạm, các ruộng trũng, cấy dày, ruộng bị nước thải, trên các giống nhiễm.

3. Biện pháp phòng trừ:

- Ngừng bón đạm, các loại phân bón tổng hợp giàu đạm và các chất kích thích sinh trưởng, phân bón lá; giữ nguyên mực nước trong ruộng, không để ruộng khô hạn.

- Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời. Khi phát hiện bệnh cần phun ngay bằng các loại thuốc đặc hiệu để trừ bệnh như: Bump 650WP, Fuji-one 40EC, Filia 525SE, Bankan 600WP, Amistar Top 325 SC, Angate 75WP, Ninja 35EC, … hoặc các thuốc khác có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng ở Việt Nam có đăng ký phòng trừ bệnh đạo ôn. Khi phun thuốc cần thực hiện theo nguyên tắc “4 đúng” và theo hướng dẫn của nhà sản xuất ghi trên bao bì.

- Những diện tích nhiễm trên 20% lá hại cần phun nhắc lại lần 2 cách lần 1 từ 5 - 7 ngày.

- Tranh thủ phun thuốc vào buổi sáng khi trời khô sương hay vào chiều mát. Những ruộng phun xong gặp mưa (trong vòng 12 giờ) phải phun lại.

- Khi bệnh dừng không phát triển, tiếp tục chăm sóc, bón phân để lúa sớm hồi phục./.